معرفی درختچه ی آقطی سیاه – Sambucus nigra

معرفی درختچه ی آقطی سیاه – Sambucus nigra

آقطی سیاه از زمانهای قدیم مورد مصرف مردم بوده و از آن برای رفع امراض مختلف مانند دفع بلغم و صفرا استفاده می‌کرده‌اند. برگ‌های آن سبز رنگ، بیضوی، دندانه دار، بیدره و مرکب از ۵ تا ۷ برگچه می‌باشد. اگر برگ‌ها شکسته و مالش داده شود بوی بدی از آن متصاعد می‌شود. همه قسمت سبز گیاه سمی هستند.

800px-Sambucus_nigra_004

 آقطی سیاه ( سوداغ – پلم – خمان ) – Shrub in flower

نام علمی : Sambucus nigra L. 


نام خانواده ( تیره ) : Capri foliaceae


بومی منطقه : جهانی : اروپا ، قفقاز ، آناتولی ، غرب سیبری

ایران : در آذربایجان غربی و کرمانشاه به صورت طبیعی یافت می شود ، و در فضای سبز نقاط مختلف کشور مورد استفاده قرار می گیرد .

مشخصات گیاه :

درختچه ای است بزرگ و نیمه خزان کننده

گل : 

گلهای خوشه ای مسطح سفید رنگ که در اواسط بهار ظاهر می شوند ، گلهای این درختچه کاربرد دارویی دارد و به عنوان مثال به عنوان ملین و مسکن به کار برده می شود

برگ : 

برگچه ها ۳ تا ۷ عدد به طول ۴ تا ۱۲ سانتی متر ، بیضوی تا بیضوی – تخم مرغی شکل ، نوک تیز ، رنگ سبز – سفید و گاهی سبز – زرد دیده می شود

میوه :

میوه ها سته کروی با حدود ۵ میلی متر قطر و براق سیاه و آب دار است و به عنوان داروی خانگی و هم چنین برای تهیه مربا و کمپوست به مصرف می رسند

روش ازدیاد گیاه : 

کاشت بذر و قلمه چوب نرم در اوایل بهار

کاربرد : 

به عنوان پرچین و یا تک درختچه زینتی و مناسب برای پارکها

نیاز ها : 

مکان های آفتابی تا قسمتی سایه را می طلبد و در خاک حاصل خیز مرطوب با زهکشی کامل بیشترین رشد را دارد و در مناطق معتدل بسیار سازگار است .

خواص درمانی آقطی سیاه :

از خواص داروئی آقطی با اسم محلی گندلش می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱- در درمان رماتیسم و درد مفاصل موثر است .

۲- ادرار آور است .

۳- ملین و ضد یبوست می باشد و بهترین دارو برای رفع یبوست در افراد سالخورده و کسانی است که انقباضات روده بزرگ در آنها ضعیف شده است .

۴- دم کرده برگهای خشک شده آن در رفع اسهال موثر است .

۵-برای برطرف کردن درد و التیام بواسیر ، برگهای تازه این گیاه را له کرده و یا اینکه از آن پماد تهیه کنید و روی بواسیر دردناک بگذارید .

۶- درمان کننده استسقاء یم باشد و آب اضافی را از بدن و از بین انساج خارج می سازد .

۷- برای از بین بردن خارش بدن ، پوست ساقه آنرا در روغن بجوشانید و سپس آنرا صاف کرده و بگذارید سرد شود . این روغن را روی قسمت هایی که خارش درد بزنید .

۸- برای جوشخوردن استخوان و مداوای شکستگی استخوان ، از دم کرده ریشه این درختچه استفاده کنید .

۹- دم کرده گلهای خشک شده آقطی سیاه درمان کننده گریپ ، سرما خوردگی ، بیماریای دستگاه تنفسی و نقرس می باشد .

۱۰- جوشانده گلهای خشک شده این گیاه برای معالجه برونشیت و ذات الجنب مفید است .

۱۱- بخور گلهای آقطی سیاه برای درمان بیماریای سل مفید بوده و اخلاط چسبناک را از گلو خارج می سازد .

۱۲- بیماریهای کلیه و مجاری ادرار را درمان می کند .

۱۳- سنگ کلیه را خارج می سازد .

۱۴- شیرمادران شیدره را زیادمی کند .

۱۵- در درمان بیماریهای صرع مفید است .

۱۶- جوشانده گلهای خشک شده آقطی سیاه را بصورت کمپرس روی زخم های اگزما بگذارید اثر مطلوب خواهد داشت .

۱۷- خوردن یموه آقطی سیاه  مالیده آن به سر باعث سیاه شدن مو و تقویت مو می شود .

۱۸- جوشانده گلهای آقطی سیاه را روی سوختگی ها بگذارید و کمپرس کنید ف اثر شفابخش درد .

۱۹- برای از بین بردن ورم چشم می توان  چشم را با جوشانده گلهای این گیاه شستشو داد .

۲۰- جوشانده برک این درخت آفت درختان و سبزیجات را از بین می برد .

۲۱- اگر پوست حساس درید برای شستن صورت یا پاک مدرن آرایش از دم کرده آقطی سیاه استفاده کنید .

۲۲- برای شادابی پوست صورت  از بین بردن لکه ها و کک و مک می توان از ماسک زیر استفاده کدر :

گلهای خشک شده آقطی سیاه را دم کنید و مقدری پودر باقلای خشک را در ظرفی بریزید سپس دم کرده آقطی سیاه را روی آن ریخته و خمیری تهیه کنید . این خمیر را بصورت ماسک روی صورت بگذارید و پس از یک ربع ساعت بجوشانید  این ماسک را هر روزه روی پوست خود بگذارید تا صورت را جوان و شاداب کند .

طبیعت  آن سرد و خشک بوده که بشکل جوشانده، سرکه آقطی سیاه، دم کرده آقطی سیاه، شیره یا آب میوه و … مورد استفاده قرار می گیرد.

طرز تهیه جوشانده، سرکه آقطی سیاه، دم کرده آقطی سیاه، شیره یا آب میوه این گیاه به شکل زیر است

جوشانده: مقدر ۶۰ گرم پوست ساقه، برگ و یا میوه این درختچه را در یک لیتر آب ریخته و بگذارید آهسته بجوشد تا حجم آن به نصف برسد . سپس آنرا صاف کنید .

سرکه آقطی سیاه: ۱۰-۲۰ گرم برگهای خشک شده این درختچه را در یک لیتر سرکه ریخته و بگذارید تا مدت دو هفته بماند و هر روز آنرا بهم بزنید پس از این مدت آنرا صاف کرده و در شیشه در بسته نگهداری کنید.

دم کرده آقطی سیاه: مقدر ۱۰۰ گرم گل خشک شده این درختچه را در یک لیتر آبجوش ریخته و بمدت ۱۰ دقیقه دم کنید . از این دم کرده م توانید برای شستشوی زخم ها استفاده کنید.

شیره یا آب میوه: میوه های رسیده آقطی سیاه را فشار داده تا شیره آن خارج شود . مقدار مصرف این شیره یک قاشق چایخوری مخلوط در یک لیوان آب می باشد.

مقدر مصرف این شربت یک قاشق غذا خوری قبل از هر غذا است.

دانشجوی رشته گیاه پزشکی ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،

کانال تلگرام
مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *