استفاده از نماتد ها در مبارزه بیولوژیک با آفات کشاورزی

استفاده از نماتد ها در مبارزه بیولوژیک با آفات کشاورزی

استفاده از نماتد ها در مبارزه بیولوژیک با آفات کشاورزی

نماتد ها یا همان کرم های بسیار ریزی که شما شاید از وجود آن ها در خاک اطلاعی نداشته باشید هم دارای گروه های مفید و هم دارای گروه های مضر بیماری زای گیاهی و انگلی جانوری هستند در این مطلب در واقع ما قصد داریم شمارا با نماتدهای مفید خاک آشنا کنیم و نحوه ی مبارزه و از بین بردن آفات را مورد بررسی قرار دهیم

نماتدهای مفید به صورت طبیعی در خاک وجود دارند و می توان از آنها به عنوان روش طبیعی بسیار موثر برای مقابله با آفتهایی که در خاک قرار دارند، استفاده کرد. نماتودها هیچ ضرری برای سلامت انسان یا حیوانات دیگر یا محیط زیست ندارند ( ولی نمونه های خطرناک انگلی نیز در آن ها یافت می شود ولی زیستگاه آن ها خوشبختانه خاک نیست ) بلکه تنها به حشراتی که در خاک قرار دارند حمله کرده و آنها را از بین میبرند.

نماتدهای مفید از طریق دهان، مقعد یا مجاری تنفسی وارد لاروهای حشرات شده و شروع به تغذیه از آنها میکنند. این باعث میشود باکتریهای خاصی در دستگاه گوارشی نماتودها پدیدار شوند. این باکتریها از طریق نماتود در بدن حشره خیلی سریع گسترش و تکثیر می یابند.باکتریها بافتهای بدن میزبان را به محصولاتی تبدیل میکنند که به سهولت مورد مصرف نماتودها قرار میگیرد ( بنابراین این نماتد ها با این کار بسیار پیشرفته غذای راحت تری را به دست می  آورند و باید این موجودات را جز متکامل ترین جانوران حساب کرد ) . به این ترتیب ظرف چند روز حشرات ساکن در خاک می میرند.

استفاده از نماتدهای مفید یکی از مطمئن ترین و بی خطر ترین روشهای کنترل آفت و مبارزه با آفت زدگی است.

بهترین روش از بین بردن لاروهای آفات و سوسک ژاپنی

اگر چه نماتدها برای ما، حیوانات بزرگ و کرمهای خاکی هیچ ضرری ندارند، اما دشمن آفتها به شمار می آیند. بیش از ۲۰۰ گونه حشره آفت از ۱۰۰ خانواده حشره در مقابل این نماتدها آسیب پذیر هستند. هنگامی که نماتودها دما و دی اکسید کربن متصاعد شده از این نماتدها را احساس میکنند، به سمت آنها حرکت کرده و از طریق منافذ بدن حشره وارد بدن او میشوند. این نماتدها نوعی باکتری از گونه Xenorhabdus با خود حمل میکنند که ظرف ۴۸ ساعت کار حشره را تمام میکند. باکتری که در بدن نماتد جوان وجود دارد ساختار داخلی بدن حشره را با آنزیم هضم می کند. این باکتریها برای انسانها و سایر حیوانات بی خطر هستند و در واقع نمیتوانند آزادانه در طبیعت زندگی کنند. چند نسل از نماتدها ممکن است در حشره مرده زندگی کرده و از او به عنوان منبع غذا تغذیه نمایند. هنگامی که منبع غذا به اتمام رسید، به خاک رفته و در جستجوی میزبان جدید میگردند. هنگامی که جمعیت آفتها از بین رفت، نماتدها مرده و تجزیه میشوند. نماتدهای مفید به قدری در کنترل آفت موثر هستند که میتوانند حشرات آفت را در مرحله پیش از بلوغ از بین ببرند و اجازه تبدیل آنها به آفتهای بالغ را ندهند.

نحوه و چرخه زندگی نماتد ها

چرخه زندگی نماتدهای مفید شامل تخم، چهار مرحله لاروی و بلوغ است. مرحله لاروی سوم نوع موثر نماتد است که به دنبال میزبان می گردد. عمدتا نماتودها به دنبال لاروهای حشرات میگردند و آنها را از موادی که منتشر میکنند مانند دی اکسید کربن و تغییرات دما شناسایی میکنند. نماتدهای Heterorhabditid میتوانند علاوه بر نفوذ از طریق منافذ بدن حشره، دیواره بدن او را سوراخ کرده و وارد شوند. نماتدهای Steinernematids   در بدن حشره رشد کرده و بالغ میشود و در همان جا نماتدهای نر و ماده جفت گیری میکنند اما نماتدهای هرمافرودیت از طریق ماده های هرمافرودیت نسل تولید میکنند.

فواید نماتدها برای گیاهان چگونه است ؟ 

نماتدها ۶ فایده مهم برای ما و گیاهان دارند.

۱- میزبان آنها طیف گسترده ای از حشرات آفت را شامل میشود بنابراین با موفقیت در کاهش جمعیت آفتهای متعدد عمل میکنند. نماتدها غذای اختصاصی ندارند و به ماده غذایی حشره خاصی وابسته نیستند بنابراین به کمک آنها با انواع آفات میتوان مبارزه کرد.

۲- نماتدها میزبان خود را ظرف ۴۸ ساعت از بین میبرند. همان طور که گفته شد، علت این است که آنزیمهای تولید شده توسط باکتری Xenorhabdus ، بدن او را هضم میکند.

۳- نماتدها در محیط مصنوعی نیز میتوانند رشد کنند. بنابراین میتوان آنها را کشت داده و به صورت محصول تجاری به عنوان یکی از موثرترین روشهای طبیعی مقابله با آفات خرید و فروش کرد.

۴- مرحله تاثیر گذاری تماتدها طولانی مدت است. نماتودها در صورتی که در دمای مناسب نگهداری شوند، تا چندین هفته در همان مرحله می مانند. معمولا در صورتی که آنها را در یخچال (دمای ۲ – ۳ درجه سانتیگراد) نگهداری کنید ۳ هفته در همین مرحله می مانند. همچنین میتوانند وجود آفت کش، جشره کش و کود را تحمل کنند. همچنین نماتدها در مرحله تاثیر گذاری بدون غذا هم در جستجو به دنبال میزبان میتوانند مدتی زنده بمانند.

۵- هیچ شواهدی وجود ندارد که حشرات در مقابل این باکتری Xenorhabdus   مقاوم شوند. اگر چه حشرات هیچ ایمنی در مقابل این باکتری ندارند اما برخی حشرات (به خصوص حشرات مفید) ممکن است کمتر دچار آلودگی به انگل شوند چرا که احتمال کمتری دارد که نماتدها به سراغ آنها بروند.

استفاده موثر از نماتدها برای مبارزه با حشرات و انواع آفت ها

استفاده از نماتدها بسیار آسان است. آنها را در ظرفی ریخته و مقداری آب بریزید آنها را بر روی خاک اطراف گیاه بپاشید. محتوای نماتد خریداری شده ( از کلینیک های گیاه پزشکی و یا جهاد کشاورزی ) را در یک سطل آب بریزید و هم بزنید تا کلوخه ها و گره ها باز شوند. بگذارید تمامی محتوا چند دقیقه غرق در آب بماند. برای پاشیدن آن میتوانید از سیستم آبیای قطره ای، اسپری و یا ریختن معمولی با سطل استفاده کنید. اگر از اسپری استفاده میکنید از حداکثر فشار استفاده کنید تا سوراخهای آن مسدود نشوند و همه نماتودها خارج شوند. توجه داشته باشید سوراخ سر اسپری حداقل باید ۰٫۵ میلی متر باشد.

نکته مهم این است که یکی دو هفته پس از ریختن نماتدها در خاک باید خاک را مرطوب نگه دارید. 

در صورتی که از آنها در بستر کاشت میخواهید استفاده کنید، پیش از کاشت این کار را انجام دهید. بهتر است اگر خاک خشک است ابتدا آن را آبیاری کنید تا رطوبت لازم را به دست آورید و شرایط را برای فعالیت نماتد و مستقر شدن آن قراهم کنید.

دانشجوی رشته گیاه پزشکی ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،

کانال تلگرام
مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *