معرفی و نحوه نگهداری از گل آپارتمانی آشیانتوس

نام فارسی اصیل : مُدان(مد=مو+دان=دانه)اشاره به دانه های که دارای یک یا چند مو در انتها می باشد

نام علمی :Aeschyanthus Speciosus

نام انگلیسی : Lipstick vine

این گیاه با نام علمیAeschynanthus speciosus به خانواده Gesneriaceae و راسته Lamiales تعلق دارد و بومی جنوب شرقی قاره آسیا بخصوص کشور اندونزی است. اشینانتوس ساقه‌هایی بلند به طول ۹۰-۶۰ سانتیمتر دارد که گلها در انتهای آنان شکل می‌گیرد و بسیار مناسب کاشته شدن در سبدهای گل آویخته هستند. البته می‌توان ساقه‌ها را بر روی قیم نیز هدایت کرد اما به ساقه‌های آویخته گیاه گلدهی بهتری خواهند داشت.

نمونه‌های مختلفی از اشینانتوس مورد کاشت و پرورش قرار می‌گیرد که سه گونه از متداولترین آنان عبارتند از :

 گونه A. radicanطول ساقه‌هایش به ۱٫۵ متر نیز می‌رسد. برگها ۸-۴ سانتیمتر و گلها ۷-۵ سانتیمتر طول دارند. گلها معمولا قرمز رنگ و با گردنی زرد رنگ هستند و کاسه گل نیز قرمز تیره است که گل از میان آن بیرون می‌آید.

گونه A. pulcherکه از نظر ظاهری شبه به A. radicanاست و گردن گل سبز روشن می‌باشد و  گلهایی قرمز رنگ دارد.

گونه A. speciosusاین گیاه برگهایی سبز تیره به طول ۱۰ سانتیمتر و عرض ۳٫۸ سانتیمتر و گلهایی به طول ۱۰ سانتیمتر دارد. گلها در خوشه‌هایی که حاوی ۲۰-۶ گل است شکوفا می‌شوند.رنگ قسمت بالای گلها گلها نارنجی-زرد الی قرمز – نارنجی است و قسمت درونی آنان قرمز و گردن آنان تا حدودی زرد رنگ است.

نیازهای نگهداری از گل آشیانتوس:

نور: نور غیر مستقیم افتاب بهترین نور برای این گیاه است،بعد از بالغ شدن گیاه احتیاجات  نوری بیشتر میشود،ولی افتاب وسط روز به برگها صدمه وارد میکند،گیاه بعد از سه سال بالغ می گردد.

دما: حداقل درج حرارت در زمستان ۱۶ درجه ی سانتی گراد  و در تابستان حداکثر ۲۷ درجه ی سانتی گراد می باشد.

ابیاری: در بهار و تابستان هر دو روز یکبار ابیاری کنید(بخصوص سال اول).در صورتی که درجه حرارت بالاتر از ۲۴ باشد،هرگز اجازه ندهید که خاک گلدان خشک شود،رطوبت گلدان را هر روز بازدید کنید،در زمستان هفته ای یکبار ابیاری کافی است.

تعویض گلدان: هر ساله در بهار تعویض گلدان لازم است.

تمیز نمودن برگها: غبارپاشی برای تمیز نمودن برگها کافی است،از مواد براق کننده  شیمیایی به هیچ عنوان استفاده نکنید.

تکثیر :ریشه دار نمودن قلمه ها در بهار در مخلوطی از خاک و برگ و شن

رطوبت: در بهار و تابستان غبارپاشی روزانه لازم است،در زمستان هفته ای یکبار کافی است.(نیاز  رطوبتی این گیاه بالاست)

تغذیه: با ظهور اولین گل در بهار و تابستان هر دو هفته یکبار با مواد غذایی مصنوعی طبق دستور سازنده گیاه را تغذیه مصنوعی کنید.

خاک مناسب: به خاک غنی و سبک نیازمند است،مخلوطی است از خاک لوم و کمپوست و شن درشت بهترین محیط رشد ریشه این گیاه را فراهم میکند.

عوارض و درمان:

در سال دوم گلها ظاهر نمیشوند و برگها خیلی ریز هستند:گلدانها ی انتخاب شده خیلی بزرگ است،و نیاز به تغذیه مصنوعی دارد،در هر صورت گلدانها را دوباره عوض نکنید ولی تغذیه مصنوعی طبق دستور انجام دهید.

برگها خشک میشود(به خصوص در تابستان):هوا خیلی خشک است،در بهار و تابستان غبارپاشی روزانه را با اب سبک و ولرم فراموش نکنید،با ریختن اب در زیرگلدانی سنگریزه دار رطوبت دائمی و پایدار ایجاد کنید.

نقاط  سیاه رنگ روی برگها مشاهده میشود(بخصوص در زمستان):عامل ان قارچ بوتری تیس که خود ناشی از هوای سرد  و مرطوب است،گیاه را به محل گرمتر و خشکتری منتقل نموده و با سم قارچ کشی طبق دستور سمپاشی کنید،غبارپاشی را متوقف و یا کاهش دهید،ابیاری را کمتر کنید.

گلها در فصل تابستان سیاه شده و میریزند :هوا خیلی خشک است،غبارپاشی روزانه با اب سبک و ولرم توصیه می گردد،به زیرگلدانی سنگریزه دار اب اضافه کنید ولی مواظب باشید ته گلدان ها با اب در تماس نباشد.

ساقه های گیاه دراز و منحرف هستند:هوا خیلی تاریک است،گیاه را به محل پرنورتری منتقل کنید(در صورت نیاز افتاب مستقیم)

برگها زرد رنگ و سطح زیرین انها دارای تار عنکبوت است:کنه ریز قرمز عامل ان است،با پارچه و یا اسفنج سطح زیرین برگها را تمیز کنید و با سم کنه کش هر دو هفته یکبار طبق دستور گیاه را سمپاشی کنید تا علائم برطرف گردد،تامین رطوبت و غبارپاشی در کاهش افت موثر است.

گیاه در تابستان پژمرده شده است:هوا خیلی گرم و گیاه خیلی تشنه است،گلدان ها را به مدت ۱۵ دقیقه به سطل یا تشت پر از اب ببرید.سپس خارج کنید،مواظب ابیاری منظم و طبق ستور باشید.

برگها در زمستان سقوط میکنند:هوا خیلی سرد است،گلدان ها را به محل گرمتری منتقل کنید،چنانچه در تابستان برگها سقوط نموده و گلها ظاهر نمیشوند،هوا خیلی سرد و خشک است،گیاه را به محل گرمتری منتقل نموده و ابیاری را تنظیم کنید.

آفات و بیماری: شته می‌تواند موجب بد شکل شدن نواحی جوان گیاه و در موارد حلمه شدید، موجب کوتاهی قامت گیاه شود. بر اثر ماده چسبناک عسلک برگهای گیاه چسبناک می‌شوند. شپشک آرد آلود بر روی نواحی زیرین برگها و بر روی ریشه‌ها می‌تواند فعالیت کند. گیاه ضعیف می‌شود و در موارد آلودگی شدید ممکن است گیاه از بین برود. این حشره نیز ماده چسبناک عسلک را تولید می‌کند. کنه‌های گیاهی موجب زرد شدن برگسار و کاهش رشد رویشی گیاه می‌شوند. برگهای جوان چروکیده و شکننده می‌شوند و ممکن است از بین بروند. تریپسها موجب پیچیده شدن و بدشکل شدن برگها و ظهور رگه‌های خاکستری – نقره‌ای در نواحی می‌شوند که از آنجا تغذیه کرده‌اند. تریپس می‌تواند ویروس لکه‌حلقوی پژمردگی گوجه فرنگی را به این گیاه منتقل کند. اگر تعداد آفات اندک است با تکه پارچه‌ای مرطوب آنان را از روی گیاه بردارید و اگر شدت حمله آنان زیاد است از سموم آفت‌کش سیستماتیک استفاده کنید. کپک بوترتیس بخصوص بر روی برگهای پایین قلمه‌ها ظاهر می شود. زخمهای آبدار تشکیل می‌شود که تبدیل به لکه‌های سیاه رنگ می‌شوند که به تدریج تمامی پهنک برگ را دربر گرفته و شاید گلها را نیز گرفتار سازد. در نهایت نواحی آلوده با لایه ای پودری و خاکستری پوشانده میشوند. برای جلوگیری از شیوع این بیماری باید از مرطوب شدن برگسار در زمان آبیاری جلوگیری شود . این بیماری در هوای سرد و مرطوب بیشتر شیوع می‌یابد و در صورت لزوم از سموم قارچکش استفاده شود. لکه برگی از دیگر بیماریهای قارچی این گیاه است. لکه‌ها به شکل نواحی ابدار ظاهر می شوند و به تدریج بزرگ و قهوه‌ای می‌شوند. لکه‌ها حاشیه‌ای ارغوانی قرمز می‌یابند و مرکزی زرد رنگ در آن تشکیل می‌شود. ریزش برگ ممکن است روی دهد. باید از مرطوب شدن برگسار حین آبیاری و ابیاری بیش از اندازه گیاه خودداری کرد و در صورت لزوم از سموم قارچ‌کش استفاده نمود. در نوع دیگری از بیماری لکه برگی، لکه ها بیشتر در لبه، نوک و یا نواحی رگبرگی آسیب دیده در برگها بوجود می‌آیند. نواحی آلوده قهوه‌ای تیره و آبدار می‌شوند. در این نوع لکه برگی نیز باید از خیس شدن برگها جلوگیری کرد و در صورت لزوم از سموم قارچکش استفاده کرد. سوختگی ریزوکتونیا موجب می‌شود تا پوششی قهوه‌ای رنگ نواحی از گیاه را در بر گیرد. این پوشش بر روی سطح بستر کاشت نیز ممکن است مشاهده شود. سوختگی جنوبی تمامی قسمتهای گیاه را می‌تواند مبتلا کند اما اکثرا بر روی ساقه و برگ دیده می‌شود. بر روی ساقه نواحی آبدار و زخمهای نکروزه در نزدیکی سطح خاک دیده می‌شود. ساقه در نهایت میپوسد و پژمرده می‌شود.

 

سبد اویزان:

۱-خزه مرطوب را اطراف سبد ارایش داده،چند قطعه ذغال جهت جذب بود در خزه قرار دهید و در صفحه پلاستیکی سبد سوراخ زهکش ایجاد کنید.
۲-گیاه را از گلدانها خارج کنید و به سبد انتقال دهید،حد فاصل خزه و خاک گلدانها را با کمپوست پر نمایید.
۳-ساقه های گیاه را در اطراف سبد ارایش دهید،ابیاری نموده و اویزان کنید.
برگها و ساقه های اویزان اشینانتوس و مقایسه جالب  توجه گل قرمز شرابی و رنگ سبز تیره برگها تمام شرایط را برای استفاده از این گیاه در سن ۲ سالگی به عنوان سبد اویزان فراهم می سازد.

دانشجوی رشته گیاه پزشکی ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،

کانال تلگرام
مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *